Bu bölümde, neden bu kadar çok Afrika ülkesinin aynı anda gübre üretimine yatırım yaptığını, her ülkenin yaklaşımının aslında ne gibi farklılıklar gösterdiğini ve duyurular yerini inşaata bıraktığında bu yatırımları birbirine bağlayan unsurları ele alacağız.
Kıta çapında bir girişim, yirmi yıldır hazırlanıyor.
Haziran 2006'da Abuja'da bir araya gelen Afrika Birliği üye devletleri, tek bir sayı etrafında şekillenen bir bildiri kabul etti: kıta genelinde ortalama gübre kullanımını hektar başına 8 kilogramdan 50 kilograma çıkarmak. Bu hedef, o dönemdeki çarpıcı bir gerçeği yansıtıyordu: Afrikalı çiftçiler dünya ortalamasının yaklaşık onda birini kullanıyordu ve toprak besin maddelerinin tükenmesi kıta genelinde verimi sürekli olarak düşürüyordu.
O zamandan beri kaydedilen ilerleme gerçek ancak yavaş oldu. 2022 yılına gelindiğinde, ortalama tüketim hektar başına yalnızca yaklaşık 18 kg'a ulaşmıştı; bu bir iyileşme olsa da, Abuja hedefinin yarısından çok daha az ve küresel ortalama olan yaklaşık 135 kg/ha'nın çok küçük bir kısmını oluşturuyordu. 2019 ile 2022 yılları arasında yaşanan küresel gübre fiyat şoku da durumu iyileştirmedi: Piyasa toparlanmaya başlamadan önce Afrika'daki gübre tüketiminde 251.000 tonluk bir düşüşe neden olduğu tahmin ediliyor.
Mayıs 2024'te, Abuja'dan on sekiz yıl sonra, Afrika devlet başkanları bu kez Nairobi'de bir araya geldi. Afrika Gübresi ve Toprak Sağlığı Zirvesi. Ortaya çıkan Afrika Gübre ve Toprak Sağlığı Eylem Planı 2024–2034, yeni ve daha spesifik bir taahhüt ortaya koyuyor: 2034 yılına kadar kıtanın sertifikalı gübre üretimini ve dağıtımını üç katına çıkarmak. Daha önceki bazı girişimlerin aksine, bu taahhüt sadece beyanlardan ibaret değil, halihazırda gerçek projelere aktarılan sermaye ile destekleniyor.
Afrika Kalkınma Bankası'nın sürekli vurguladığı paradoks
Dürüst olmak gerekirse, dile getirilmesi gereken bir karmaşıklık var. Afrika Kalkınma Bankası, 2026 ortalarında yaptığı analizde, "karmaşıklık" olarak adlandırdığı bir duruma işaret etti. Afrika'nın gübresi Paradoks: Kıta şu anda yılda yaklaşık 30 milyon metrik ton mineral gübre üretiyor ve sektörde gerçek bir endüstriyel ve finansal kapasiteye sahip; ancak birçok Afrika ülkesi hala büyük ölçüde ithalata bağımlı ve kıtanın büyük bölümlerindeki topraklar buna rağmen yetersiz beslenmiş durumda kalıyor. Daha büyük amonyak ve üre tesisleri inşa etmek, daha fazla çiftçinin önüne otomatik olarak daha fazla gübre koymaz. Lojistik darboğazlar, maliyet ve -aşağıdaki beş ülkenin gösterdiği gibi- birincil azot ve fosfat üretimine kıyasla karıştırma ve granülasyon kapasitesindeki yetersizlik, kapasite ve tüketimin birlikte hareket etmemesinin nedenlerinden bazılarıdır.
Beş ülke, aynı hikayenin beş farklı versiyonu
Nijerya Bu gruptaki en açık ithal ikamesi örneği, Dangote Grubu'nun halihazırda yılda yaklaşık 3 milyon ton üre üretmesi ve bu kapasiteyi üç katına çıkarmayı hedefleyen $7B'lik bir genişleme projesine imza atmış olmasıdır. Indorama ise Afrika Kalkınma Bankası'nın desteğiyle Eleme'de üçüncü bir üre üretim hattı kuruyor. Her iki şirket ve Nijeryalı yetkililer tarafından açıkça belirtilen hedef, ülkeyi net ithalatçıdan net ihracatçıya dönüştürmektir. azotlu gübre.
Etiyopya Daha da kısıtlı bir konumdan başladı: yerli inorganik kaynak yoktu. gübre üretimi 2014 ve 2016 yılları arasında harmanlama tesisleri kurulana kadar durum hiç böyle değildi ve kurulan tesisler bile tamamen ithal DAP ve NP bileşiklerine bağımlıydı. Dangote'nin buradaki yeni taahhüdü - başlangıçta $2.5B olan bütçesi şimdi $4B'nin üzerine çıkarılan ve yaklaşık 3 milyon ton üreyi hedefleyen kompleks - Etiyopya'ya anlamlı ölçekte ilk yerli azot kaynağını sağlayacaktır.
Fas İthal ikame modeline hiç uymuyor. Dünyanın tahmini 70-751 bin tonluk fosfat kaya rezervine sahip ve devlete ait OCP Grubu aracılığıyla ilk beş arasında yer alıyor. küresel gübre İhracatçılar. OCP'nin 2028'e kadar sürecek 1.400.130 milyar dolarlık yeşil enerji genişlemesi, Fas'ın kendi çiftçilerinden ziyade küresel pazarları hedefliyor; bu pazarlar arasında, Etiyopya için buğday, mısır ve teff gibi diğer Afrika ülkelerinin ürünleri için özel olarak formüle edilmiş özel NPS ve NPS+ karışımları da bulunuyor ve bu karışımların saha denemelerinde verimi 371.300'e kadar artırdığı bildiriliyor. Bu anlamda, Fas'ın fosfat arzı, burada açıklanan diğer birçok genişlemeyi de destekliyor.
Cezayir Ülke, bu iki uç nokta arasında bir yerde konumlanıyor ve paradoksu ülke düzeyinde gösteriyor. Yaklaşık 159 trilyon metreküp doğalgaz rezervi, halihazırda önemli miktarda amonyak ve üre üretimini destekliyor; Fertial ve Sorfert birlikte 2 milyon tondan fazla üre ve 2,5 milyon tondan fazla amonyak kapasitesine sahip olup, bu üretimin büyük kısmı Batı Avrupa'daki ihracat pazarlarına yönelik. NPK karıştırma Öte yandan, kapasite yılda sadece yaklaşık 200.000-250.000 ton civarında seyrediyor ve buna yaklaşık 100.000 ton ithalat da ekleniyor; bu da hükümetin durum buğdayında tam öz yeterliliğe ulaşma çabalarını desteklemek için mütevazı bir temel oluşturuyor.
Mısır Farklı bir yönde istisna teşkil eden durum ise şudur: Gübre uygulaması halihazırda hektar başına yaklaşık 540 kg seviyesinde olup, kıta ortalamasının yaklaşık otuz katıdır ve bu da Nil Deltası'ndaki yoğun sulamayı yansıtmaktadır. Yıllık yaklaşık 11,8 milyon ton azot ve fosfat kapasitesi ve dünyanın en büyüklerinden biri olan Nil Deltası'nda, gübre kullanımı yaygın olarak kullanılmaktadır. dokuzuncu en büyük gübre ihracatçısı 2024 yılındaki değer açısından Mısır'ın zorluğu kapasite oluşturmak değil, yeni ve daha özel üretim tesisleri kurulu büyük üreticilerin yanı sıra devreye girerken artan doğal gaz hammadde maliyetlerini (son zamanlarda 1.4 trilyon 4,50'den 1.4 trilyon 5,50'ye yükseltildi) yönetmektir.
Bu projeleri birbirine bağlayan şey genellikle nedir?
Beş ülkenin tamamında tekrar tekrar ortaya çıkan bir örüntü var: Birincil azot veya fosfat üretim rakamları manşetlerde yer alıyor, ancak bu ham çıktıyı yerel mahsullerin ihtiyaç duyduğu özel NPK formülasyonlarına dönüştürmek için gereken granülasyon, karıştırma ve kurutma kapasitesi ayrı, genellikle daha az tartışılan bir yatırım. Nijerya'nın kendi NPK karıştırma çıktısı (2024'te yaklaşık 733.000 ton), yerli üre üretimi artarken bile hala ithal girdilere dayanıyor. Etiyopya'nın karıştırma tesisleri, yeni 3 milyon ton/yıl üre kompleksini işlemek yerine, ithal ürünü desteklemek üzere inşa edildi. Cezayir'in karıştırma kapasitesi, amonyak ve üre çıktısının çok küçük bir kısmını oluşturuyor. Her durumda, toplu azot veya fosfatı manyok, teff veya durum buğdayına uygun bir torba gübreye dönüştüren adım, gerçek darboğaz riskinin bulunduğu yerdir ve bu, kimya kadar granülasyon ve kurutma sorunudur.
Ceylan Machine & Process'in bu hikayenin en çok dikkat ettiği kısmı işte bu: döner tamburlu granülasyon, kurutma ve soğutma ekipmanları, pazarın devreye aldığı birincil azot veya fosfat kapasitesine uygun boyutlarda tasarlanıyor; böylece yeni amonyak ve üre tesisleri, çiftçilere ürün ulaştırmak için gereken karıştırma kapasitesini aşmıyor. Bunun her pazarda nasıl işlediğine daha yakından bakmak için, bu serideki Nijerya, Etiyopya, Fas, Cezayir ve Mısır sayfaları ayrıntılara giriyor.
